Jak ustalił „Rynek Prawniczy”, kancelaria Bird & Bird doradzała Polskiemu Koncernowi Naftowemu Orlen przy utworzeniu spółki joint venture do rozwoju w Polsce małych reaktorów jądrowych z firmą chemiczną Synthos, której doradzały kancelarie White & Case i Gessel.
W czerwcu 2022 r. po uzyskaniu zgody Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów spółka celowa firm PKN Orlen i Synthos Green Energy została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod nazwą Orlen Synthos Green Energy. W lipcu spółka złożyła do Polskiej Agencji Atomistyki wniosek o wydanie ogólnej opinii dotyczącej technologii małego reaktora modułowego BWRX-300. PAA sprawdzi, czy projekt jest zgodny z wymogami bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
Wcześniej, w grudniu 2021 r. PKN Orlen i Synthos Green Energy, spółka chemicznej firmy Synthos, współpracująca w ramach partnerstwa strategicznego z amerykańską firmą GE Hitachi Nuclear Energy, podpisały umowę inwestycyjną, mającą na celu powołanie joint venture do rozwoju w Polsce technologii jądrowej w postaci małych oraz mikroreaktorów atomowych. Zakres działalności spółki obejmuje przygotowania do ich budowy, wspieranie rozwiązań prawnych, badanie lokalizacji instalacji, realizację wspólnych inwestycji, produkcję energii i ciepła z wykorzystaniem tych technologii na potrzeby własne, komunalne i komercyjne. Zgodnie z umową strony mają po połowie udziałów w spółce.
Technologię „małego atomu” spółka będzie wdrażać w Polsce wespół z amerykańską firmą GE Hitachi Nuclear Energy w oparciu o jej reaktor BWRX-300. To mały (niewielkich rozmiarów i mocy) reaktor modułowy (small modular reaktor – SMR ) o mocy 300 megawatów. To ostatni projekt GEH, reaktor chłodzony wodą (wodno-wrzący: boiling water reactor – BWR ).
Obecnie projekt reaktora poddawany jest przeglądowi bezpieczeństwa przez amerykański oraz kanadyjski nadzór jądrowy. Ontario Power Generation – jedna z największych firm energetycznych w Kanadzie już w 2022 r. ma rozpocząć budowę elektrowni z tym urządzeniem.
Taki reaktor byłby w stanie rocznie wytworzyć energię potrzebną do zasilania ok. 150-tysięcznego miasta. Mógłby zapobiec emisji od 0,3 do 2 mln ton dwutlenku węgla rocznie, w zależności od rodzaju zastępowanego paliwa (węgla kamiennego lub brunatnego). Szacowany koszt produkcji megawatogodziny energii elektrycznej ma być o ok. 30 proc. niższy niż energii z gazu.
Jego wybudowanie zajęłoby ok. 1/3 czasu potrzebnego na budowę dużej elektrowni jądrowej. Koszty budowy są natomiast – w porównaniu z konwencjonalnymi projektami atomowymi – niższe o ok. 30 proc. na każdy megawat.
Modułowe reaktory jądrowe mają zapewniać bezpieczeństwo. BWRX-300 posiada mechanizmy uruchamiające samoistne inicjowanie się procedur chłodzenia, bez potrzeby angażowania w nie obsługi ludzi aż przez siedem dni. Umożliwia to ich eksploatację w pobliżu zakładów przemysłowych. Do postawienia małego reaktora potrzeba niecałych pięciu hektarów działki. Przykładowo na Stadionie Narodowym w Warszawie zmieściłyby się cztery.
PKN Orlen to grupa kapitałowa z branży paliwowo-energetycznej zajmująca się przetwarzaniem ropy naftowej oraz dystrybucją produktów ropopochodnych, m.in. paliw. Głównym akcjonariuszem jest Skarb Państwa posiadający 27,5 proc. akcji, 59 proc. jest w obrocie giełdowym.
Firma Synthos jest jedną z największych firm przemysłu chemicznego w Polsce, największym europejskim producentem kauczuków emulsyjnych i znaczącym wytwórcą polistyrenu spienialnego, a także dyspersji i materiałów do powlekania, dodatków do materiałów budowlanych, spoiw dla branży stolarskiej i papierniczej oraz środków ochrony roślin. Jest częścią prywatnej polskiej grupy przemysłowej przedsiębiorcy Michała Sołowowa, który kontroluje też m.in. firmy Barlinek (producent podłóg drewnianych) i Cersanit (producent płytek i ceramiki sanitarnej). W skład grupy wchodzi m.in. 18 zakładów produkcyjnych w ośmiu krajach, które zatrudniają ponad 16 tys. pracowników.
Firma GE Hitachi Nuclear Energy z siedzibą w Wilmington w Północnej Karolinie (Stany Zjednoczone) jest producentem reaktorów jądrowych. Założona została w 2007 r. przez koncerny przemysłowe, amerykański General Electric Company i japoński Hitachi, w celu obsługi światowego przemysłu jądrowego.
– Szybkie wdrożenie technologii jądrowej wymaga sprawdzonych rozwiązań. Prowadzimy zaawansowaną współpracę z GE Hitachi Nuclear Energy, firmą doświadczoną w realizacji projektów jądrowych, z będącą najbliżej komercjalizacji technologią BWRX. To gwarancja niezależności energetycznej Polski – skomentował złożenie wniosku do PAA Daniel Obajtek, prezes Orlenu.
Kancelaria Bird & Bird poinformowała „Rynek Prawniczy”, że doradzała PKN Orlen przy utworzeniu spółki joint venture z Synthos Green Energy. Obsługa obejmowała przygotowanie i negocjowanie dokumentacji transakcyjnej, w tym umowy wspólników, oraz przygotowanie zgłoszenia koncentracji i reprezentowanie Orlenu w postępowaniu antymonopolowym. Zarządzał nią partner Rafał Dziedzic, kierujący praktyką doradztwa korporacyjnego oraz fuzji i przejęć, a wykonywali counsel Artur Stosio, associate Marija Borsuk. Za przygotowanie zgłoszenia koncentracji i reprezentowanie Orlenu w postępowaniu przed UOKiK odpowiadali senior associate Marcin Alberski, associate Stanisław Szymanek – z zespołu prawa ochrony konkurencji.
Kancelaria White & Case potwierdziła „Rynkowi Prawniczemu”, że doradzała Synthosowi przy joint venture z Orlenem. Obsługę wykonywał zespół pod kierownictwem partnera lokalnego Andrzeja Sutkowskiego.
„Rynek Prawniczy”ustalił, że kancelaria Gessel reprezentowała Synthos Green Energy w postępowaniu przed UOKiK w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie spółki joint venture z Orlenem.
Ireneusz Walencik
