Adwokatką Roku 2025 w konkursie pod auspicjami władz samorządu palestry została Aleksandra Penkowska z warszawskiej kancelarii Zaborski Morysiński, Adwokatem Roku 2025 – Michał Adam Sykała z Białegostoku.
Wyniki konkursu ogłoszono 2 kwietnia 2026 r. Do ostatniej edycji organizowano go w formule jednopłciowej – wybierano wyłącznie „Adwokatkę Roku”. Naczelna Rada Adwokacka w lutym 2026 r. ogłosiła jednakowoż konkurs „Adwokatka i Adwokat Roku 2025”, transformując dotychczasową formułę na dwupłciową.
NRA poinformowała na swojej witrynie internetowej, iż nagroda w konkursie jest, jak stanowi jej regulamin, „uhonorowaniem adwokatki oraz adwokata, którzy w danym roku kalendarzowym wykazali się osiągnięciami w ramach prowadzonej przez siebie działalności zawodowej, widocznym zaangażowaniem w prace samorządu adwokackiego, a także inną aktywnością, w tym społeczną lub naukową”.
Aleksandra Penkowska została nagrodzona za „wybitne osiągnięcia w dziedzinie prawa własności intelektualnej oraz konsekwentne budowanie swojej pozycji na arenie międzynarodowej” oraz „aktywne zaangażowanie w działalność międzynarodowych organizacji prawniczych”, jak również za „działalność na rzecz ochrony prawników i praw człowieka”. Na witrynie internetowej kancelarii Zaborski Morysiński figuruje jako „adwokat”, ale „członkini” izby adwokackiej.
Michał Adam Sykała został nagrodzony za „wyjątkowe połączenie najwyższego profesjonalizmu prawniczego z głębokim zaangażowaniem społecznym oraz działalnością na rzecz ochrony praw człowieka”, w tym „aktywność w Komisji ds. Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej”, a także „działalność pro bono, obejmująca pomoc zarówno obywatelom Polski, jak i cudzoziemcom, w szczególności w sprawach związanych z kryzysem humanitarnym”.
Kapituła nagrody przyznała ponadto wyróżnienia: dwa pierwsze otrzymali Magdalena Matusiak-Frącczak i Paweł Mehl; dwa drugie – Agnieszka Stach i Adam Kozień; dwa trzecie – Aleksandra Szymańska i Jan Talaga.
O degenderyzacji konkursu przesądziła podjęta w lutym 2026 r. przez, składające się czterech adwokatów i czterech adwokatek, prezydium NRA, uchwała w sprawie regulaminu przyznawania przez NRA nagrody „Adwokatka i Adwokat Roku”, która uchyliła poprzednią uchwałę ze stycznia 2025 r. Zgodnie z regulaminem, „organizatora nagrody” reprezentuje Komisja ds. Równego Traktowania przy NRA. Zgłoszenia oceniła i laureatów wybrała kapituła w składzie której, obok prezesa w roli przewodniczącego, znalazło się sześć adwokatek, adwokat oraz Martyna Wojciechowska, znana z telewizji.
Po raz pierwszy konkurs odbył się pod patronatem samorządu adwokackiego w 2018 r., wówczas jeszcze pod nazwą „Kobieta Adwokatury”. Przeprowadzono go na fali społecznie postępowego i na wskroś nowoczesnego światowego trendu gender diversity (różnorodność płciowa), który, według Wikipedii, odnosi się do „sprawiedliwej reprezentacji osób różnych płci”, najczęściej do „sprawiedliwej proporcji mężczyzn do kobiet” w pełnieniu ról społecznych. W takim ujęciu konkurs był wyraźnym znakiem podjęcia w palestrze, pod głoszonym ówcześnie hasłem „Adwokatura jest kobietą”, wyzwania genderyzacji, czyli, wedle Wikipedii, „dzielenia, kategoryzowania lub traktowania na podstawie rozróżnień płciowych”.
Trzecią edycję konkursu przeprowadzono pod zmienioną nazwą – zamiast „Kobiety Adwokatury” kapituła wybrała „Adwokatkę Roku”. Ówczesne władze samorządowe poparły w taki sposób formułowany przez środowisko feministyczne postulat zrównania płci w języku polskim poprzez stosowanie tzw. żeńskiej końcówki (feminatywu) w nazwie zawodu adwokackiego dla osób kobiecych.
Dotychczas odbyło się dziewięć edycji konkursu. Jego inicjatorem i organizatorem był Zespół do spraw Kobiet przy NRA, którego w najnowszej kadencji rady, po zjeździe adwokatów w 2025 r., nie powołano. W tym czasie zmieniły się w adwokaturze proporcje płciowe. Według nieoficjalnych danych, pań w palestrze jest już ponad połowa.
W związku z rozszerzeniem zasięgu konkursu na mężczyzn grupa kilkudziesięciu osób adwokackich, w ogromnej większości żeńskich, w tym laureatki nagrody oraz byłe członkinie ZdK przy NRA, ogłosiła w serwisie społecznościowym swoje stanowisko, opowiadając się de facto za przywróceniem nagrody jako akcji afirmatywnej na rzecz kobiet i zwiększenia ich udziału w organach samorządu palestry. Stwierdza się w nim m.in., że „zmiana formuły konkursu przedstawiana jest jako wyraz pełnej równości i odejście od rozwiązań postrzeganych jako historyczne i nieaktualne, jednak uzasadnienie to przeczy faktycznym nierównościom między kobietami a mężczyznami i wiedzy na temat mechanizmów wyrównywania szans”. Autorki stanowiska piszą ponadto, iż „współczesne standardy europejskie w zakresie równości płci nie odchodzą od rozwiązań wspierających reprezentację kobiet”, a „działania dedykowane wyłącznie kobietom nie utrwalają podziałów, lecz służą ich niwelowaniu poprzez zwiększanie realnej obecności kobiet w przestrzeni decyzyjnej i publicznej”.
Ireneusz Walencik
