Jak ustalił „Rynek Prawniczy”, kancelaria SMM Legal Maciak Mataczyński Czech Sikorski, doradzała Polskiemu Koncernowi Naftowemu Orlen przy postępowaniu, które doprowadziło do przekazania przez Komisję Europejską sprawy zbadania antymonopolowych aspektów fuzji z firmą Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, do polskiego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Nie została jeszcze zakończona transakcja przejęcia przez PKN Orlen paliwowej firmy Lotos, a już nabiera tempa proces kolejnej akwizycji Orlenu – tym razem PGNiG.
W marcu 2021 r. Komisja Europejska, na wniosek Orlenu, wydała decyzję, że postępowanie w sprawie udzielenia zgody na przejęcie PGNiG przeprowadzi prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przeniesienie oceny antymonopolowych skutków tej transakcji do polskiej instytucji wynika z faktu, że planowana koncentracja nie wywrze istotnych skutków dla konkurencji poza Polską, a prezes UOKiK został uznany za najbardziej kompetentny organ do oceny takich skutków na rynku krajowym.
Zdaniem KE, urząd ma odpowiednie doświadczenie w ocenie właściwości rynków sektora energetycznego, co znalazło odzwierciedlenie w wydanych do tej pory decyzjach dotyczących tego obszaru gospodarki – stwierdził UOKiK.
Komisja Europejska oraz krajowe organy antymonopolowe uprawnione są do badania rynkowych skutków fuzji i przejęć. O tym, że sprawę rozpatruje KE decyduje tzw. „wspólnotowy wymiar koncentracji”. Komisja bada transakcję, kiedy łączny światowy obrót biorących w niej udział firm wynosi więcej niż 5 mld euro, a łączny obrót każdej z nich przypadający na Unię Europejską – ponad 250 mln euro. UOKiK zajmuje się transakcjami, które wywołują skutki na rynku polskim.
Uczestnicy transakcji o wymiarze wspólnotowym mogą złożyć do KE wniosek o jej zbadanie przez kraj członkowski, jeśli może ona mieć tam znaczący wpływ na konkurencję. Komisja może przekazać ocenę do krajowego organu antymonopolowego, jeżeli ten zgodzi się na to.
Transakcja podlega zgłoszeniu do UOKiK, jeśli biorą w niej udział firmy, których łączny obrót w roku poprzedzającym przekroczył 1 mld euro na świecie lub 50 mln euro w Polsce. Oceniając koncentrację, prezes urzędu może wydać zgodę na jej dokonanie, uzależnić ją od spełnienia przez strony dodatkowych warunków lub jej zakazać.
Orlen zapowiedział, że w ciągu kilku tygodni zgłosi do UOKiK zamiar koncentracji obejmującej przejęcie spółek z grupy PGNiG. Postępowanie antymonopolowe zostanie wszczęte przez prezesa urzędu po formalnym złożeniu wniosku.
Akwizycja PGNiG ma być kolejnym krokiem Orlenu, po przejęciu Energi i zgodzie Komisji Europejskiej na połączenie z Lotosem, na drodze budowy silnej, polskiej firmy o zdywersyfikowanych przychodach i znaczącej pozycji na rynku europejskim. W wyniku integracji aktywów Orlenu, Energi, Lotosu i PGNiG łączne roczne przychody nowego koncernu wyniosłyby ok. 200 mld zł, a łączne zatrudnienie – ponad 60 tys. osób.
Zamiar przejęcia PGNiG przez Orlen ogłoszono w lipcu 2020 r. w liście intencyjnym podpisanym pomiędzy firmą a Skarbem Państwa i potwierdzono w zawartej przez strony umowie o współpracy oraz o zachowaniu poufności. Model transakcji oraz jej harmonogram zostaną wypracowane przez zespół składający się z przedstawicieli stron, z uwzględnieniem wiodącej roli Orlenu.
PKN Orlen to grupa kapitałowa z branży paliwowo-energetycznej, zajmująca się przetwarzaniem ropy naftowej oraz dystrybucją produktów ropopochodnych, m.in. paliw. Ma sześć rafinerii w Polsce, Czechach i na Litwie, prowadzi też działalność wydobywczą w Polsce i w Kanadzie. Elektrociepłownia Orlenu we Włocławku produkuje z gazu parę technologiczną dla należącej do koncernu firmy chemicznej Anwil oraz energię elektryczną dla grupy kapitałowej i Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Zatrudnia ponad 20 tys. pracowników. Głównym akcjonariuszem jest Skarb Państwa posiadający 27,5 proc. akcji, 59 proc. jest w obrocie giełdowym.
PGNiG zajmuje się wydobyciem gazu ziemnego i ropy naftowej, importem gazu do Polski, magazynowaniem go w kraju, dystrybucją paliw gazowych, a także eksploatacją złóż gazu i ropy oraz świadczeniem usług geologicznych, geofizycznych i poszukiwawczych.
– Biorąc pod uwagę, że planowane efekty rozpatrywanej transakcji będą występowały w Polsce, sprawa została przekazana do UOKiK. To niewątpliwie wyraz dużego zaufania do kompetencji i doświadczenia polskiego urzędu antymonopolowego. Ponadto, główni kontrahenci i konkurenci uczestników koncentracji zlokalizowani są w Polsce, zatem urząd będzie mógł stosunkowo łatwo przeprowadzić badanie rynku, które pozwoli zebrać materiał dowodowy niezbędny do dokładnej oceny sprawy – oświadczył Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.
– Decyzja KE stanowi ważny krok w kierunku pozyskania zgody na połączenie PKN Orlen i PGNiG. To bardzo ważne w kontekście budowy silnego koncernu multienergetycznego, który będzie znaczącym podmiotem na konkurencyjnym rynku europejskim. PKN Orlen ma kompetencje, żeby w oparciu o połączone aktywa pełnić wiodącą rolę w tym projekcie, który jest szczególnie ważny dla polskiej gospodarki. Ta fuzja jest również istotna w kontekście transformacji energetycznej, która wymaga nowego podejścia grup energetycznych do zarządzania łańcuchem wartości, na przykład integracji aktywów opartych na gazie ziemnym oraz energetyki odnawialnej. Kluczowa będzie też silna pozycja finansowa do zapewnienia kapitału na inwestycje, w tym nowe bloki gazowe czy morską energetykę wiatrową. Dlatego realizujemy ważne inwestycje i procesy przejęć i bierzemy na siebie pozycję lidera w tym projekcie – skomentował Daniel Obajtek, prezes zarządu PKN Orlen.
Kancelaria SMM Legal poinformowała w Internecie, że doradzała prawnie w półrocznym dialogu Orlenu z Komisją Europejska, którego rezultatem jest skierowanie sprawy fuzji do zbadania przez UOKiK. W zespole pracowali prawnicy Miłosz Malaga, Anna Mathews, Dagmara Dragan, Wojciech Rzepiński, Weronika Wójcik, Kinga Dziennik-Marciniak, Piotr Andrzejewski.
SMM Legal doradzała wcześniej Orlenowi przy przejęciu Energi, doradza też przy akwizycji Lotosu.
Ireneusz Walencik
