Po ponad roku badania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie zgodził się na transakcję przejęcia przez firmę mediową Agora udziałów w firmie radiowej Eurozet od holdingu medialnego Czech Media Invest. Firma odwołała się od negatywnej decyzji UOKiK.
Negocjacje w sprawie transakcji zakończyły się w lutym 2019 r. zawarciem przedwstępnej umowy sprzedaży udziałów w spółce Eurozet i umowy pomiędzy jej nowymi wspólnikami. Dotychczasowy właściciel Eurozetu, czeska firma Czech Media Invest, zdecydował się sprzedać 40 proc. Agorze i 60 proc. czeskiej spółce SFS Ventures. Agora uzyskała też opcję przejęcia do 2022 r. udziałów SFS Ventures. We wrześniu 2019 r. strony ustaliły ostateczną cenę sprzedaży – Agora miała zapłacić 130,67 mln zł.
Agorze doradzało przy przygotowaniu transakcji warszawskie biuro kancelarii Greenberg Traurig, spółce SFS Ventures – warszawskie biuro amerykańskiej kancelarii Weil, Gotshal & Manges (w 2019 r. zakończyła działalność w Polsce, od 2020 r. zespół jej prawników działa jako kancelaria Rymarz Zdort). Doradcą sprzedającego Czech Media Invest była kancelaria Clifford Chance.
Agora nie zgłosiła tej transakcji do sprawdzenia przez UOKiK argumentując, że nie przejęła kontroli nad Eurozetem, a zatem nie podlega ona kontroli koncentracji. Wiosną 2019 r. UOKiK wszczął jednak postępowanie wyjaśniające, w którym miał ocenić sytuację. Internetowy portal branżowy „Wirtualne Media” ustalił, że sprawa nadal „toczy się” w urzędzie.
Następnie Agora zadeklarowała chęć przejęcia kolejnych 60 proc. udziałów w Eurozecie (od SFS Ventures). Wniosek firmy o zgodę na to wpłynął do UOKiK w październiku 2019 r. Prezes urzędu skierował sprawę do tzw. drugiego etapu badania celem przeprowadzenia dokładniejszej analizy możliwych skutków tej transakcji dla rynku radiowego. W listopadzie 2020 r. prezes Tomasz Chróstny przedstawił zastrzeżenia do tej koncentracji, a w styczniu 2021 r. wydał decyzję zakazującą jej.
– Zakaz koncentracji jest wydawany w sytuacji, gdy połączenie przedsiębiorców spowodowałoby poważne, negatywne skutki dla rynku, a jednocześnie nie jest możliwe uzgodnienie warunków, które w sposób całkowity i satysfakcjonujący eliminowałyby powstałe w wyniku koncentracji zakłócenia konkurencji. Tak było w przypadku koncentracji spółek Agora i Eurozet. W jej wyniku doszłoby do powstania silnej grupy radiowej i nieodwracalnych zaburzeń w funkcjonowaniu konkurencji na lokalnych i ogólnopolskim rynku reklamy radiowej oraz rozpowszechniania programów radiowych – oświadczył Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.
Zdaniem UOKiK, po dokonaniu koncentracji Agora na niektórych lokalnych rynkach reklamy radiowej uzyskałaby przewagę konkurencyjną nad innymi nadawcami. Natomiast na rynku reklamy krajowej utworzony zostałby podmiot, który miałby tylko jednego mocnego konkurenta – radio RMF FM. Skupienie w rękach dwóch przedsiębiorców ok. 70 proc. udziału w rynku, czyli sytuacja quasi-duopolu prowadziłaby do wypierania z rynku i marginalizacji mniejszych grup radiowych oraz stacji niezależnych – argumentował UOKiK.
Podczas postępowania Agora złożyła propozycję działań, których realizacja miałaby przeciwdziałać wskazanym konsekwencjom akwizycji. UOKiK uznał jednak, że są niewystarczające.
Agora nie zgodziła się merytorycznie ani formalnie z decyzją UOKiK i zapowiedziała odwołanie się od niej do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W lutym ją zaskarżyła do SOKiK wnosząc o jej zmianę poprzez wydanie bezwarunkowej zgody na przejęcie Eurozetu. W oświadczeniu zarząd firmy ocenił, iż budzi ona „poważne zastrzeżenia co do merytorycznej poprawności”.
Zdaniem Agory, jej połączenie z Eurozetem nie ograniczy konkurencji, ponieważ Eurozet jest obecnie graczem numer dwa na rynku radiowym i pozostanie nim także po transakcji. Udział połączonych podmiotów w rynku ogólnopolskiej reklamy radiowej wyniesie około 25 proc. Natomiast dotychczasowy lider tego rynku (grupa RMF FM) nadal będzie posiadał prawie 40 proc. udziału w rynku.
Według Agory, prezes UOKiK w sposób arbitralny uznał, iż tzw. quasi-duopol będzie miał możliwość ograniczenia konkurencji na rynku radiowym. Tymczasem dysproporcja sił pomiędzy Agorą po przejęciu Eurozetu i obecnym liderem rynku uniemożliwia powstanie jakiegokolwiek quasi-duopolu. To właśnie przejęcie pozwoliłoby na stworzenie przeciwwagi dla dominującego gracza, nie ograniczając istotnie konkurencji i nie stwarzając zagrożenia eliminacji pozostałych konkurentów.
Firma Eurozet to nadawca powstałego w latach 90. XX wieku Radia Zet, drugiej po RMF FM najchętniej słuchanej stacji radiowej w Polsce. Oprócz niego w ramach Eurozetu nadają również Antyradio, Meloradio i Chillizet oraz Radio Plus. Radio Zet to jedna z pierwszych prywatnych stacji radiowych w Polsce działająca od 1990 r.
Firmę Eurozet w połowie 2018 r. od francuskiego koncernu Lagardere kupiła firma Czech Media Invest. Czeska firma przejęła ją razem ze stacjami radiowymi Lagardere w Czechach, Rumunii i na Słowacji, płacąc za nie 73 mln euro. Po kilku miesiącach wystawiła na sprzedaż rozgłośnie radiowe w Polsce. Oferty zakupu złożyły m.in. firmy mediowe Agora, Fratria, ZPR Media i PMPG Polskie Media, a także przedsiębiorca Zbigniew Jakubas.
Właściciel Eurozetu wybrał ofertę Agory i jej partnera. Czech Media Invest to największa spółka mediowa w Czechach. Wydaje tam cztery dzienniki (m.in. tabloid „Blesk” z największą liczbą czytelników w kraju, „Aha!” i „Sport”), a także tygodnik „Reflex” i serwisy internetowe. Ponadto kontroluje dwie drukarnie oraz zajmuje się wydawaniem książek i dystrybucją prasy. Współwłaścicielem Czech Media Invest jest Daniel Křetínský, właściciel koncernu energetycznego Energetický a Prumyslový Holding (EPH).
Firma Agora jest m.in. większościowym udziałowcem sieci kin Helios, firmy Next Film, zajmującej się produkcją i dystrybucją filmową oraz wydawcą „Gazety Wyborczej” i czasopism. Ponadto należą do niej trzy radiowe stacje muzyczne Złote Przeboje, Rock Radio i Radio Pogoda, internetowe radio Tuba FM oraz większość udziałów w Radiu Tok FM.
SFS Ventures to spółka joint venture, której większościowym udziałowcem jest zarejestrowana w Czechach firma Sourcefabric założona w 2010 r. w celu wspierania niezależnego dziennikarstwa za pomocą informatycznych rozwiązań typu open source. Mniejszościowym udziałowcem jest misyjny fundusz Media Development Investment Fund inwestujący w niezależne media na całym świecie. Według informacji prasowych MDIF jest wspierany finansowo przez kontrowersyjnego biznesmena George’a Sorosa, który w połowie 2016 r. kupił 5,35 mln akcji Agory stanowiących 11,22 proc. jej kapitału zakładowego.
Kancelaria Greenberg Traurig poinformowała w lutym 2019 r. „Rynek Prawniczy”, że doradzała Agorze przy transakcji nabycia udziałów w Eurozecie i w negocjacjach umowy wspólników z SFS Ventures.
W lutym 2021 r. poinformowała „Rynek Prawniczy”, że jej prawnicy doradzali Agorze przy wniesieniu odwołania od decyzji prezesa UOKiK do SOKiK.
Kancelaria Weil, Gotshal & Manges potwierdziła „Rynkowi Prawniczemu” w lutym 2019 r., że jej warszawskie biuro doradzało SFS Ventures przy transakcji.
Kancelaria Clifford Chance poinformowała w lutym 2019 r. „Rynek Prawniczy”, że doradzała Czech Media Invest przy strukturyzowaniu i negocjowaniu transakcji sprzedaży Eurozetu.
Ireneusz Walencik
