Pinsent Masons i Clifford Chance w projekcie budowy małych reaktorów dla prywatnej elektrowni atomowej

54
Zdjęcie: Alexandr Voronsky/Unsplash

Jak ustalił „Rynek Prawniczy”, kancelaria Pinsent Masons doradzała spółce SGE przy zawarciu umowy joint venture  w celu budowy i eksploatacji małych reaktorów atomowych, z firmą ZE PAK, której doradzała kancelaria Clifford Chance.

O podpisaniu umowy poinformowano w październiku 2026 r. Spółki SGE, kontrolowana przez Michała Sołowowa, i ZE PAK, kontrolowana przez dzieci Zygmunta Solorza, podpisały umowę akcjonariuszy w sprawie przygotowania projektu, wybudowania oraz użytkowania elektrowni z sześciu małych reaktorów modułowych w Pątnowie. W ramach wspólnego przedsięwzięcia ma powstać spółka PAK BWRX, która będzie odpowiadać za rozwój przedsięwzięcia na terenach należących do ZE PAK. Może tam zostać wybudowanych sześć mikroreaktorów BWRX-300, o łącznej mocy 1,8 gigawata, wykorzystujących technologię opracowaną przez amerykańsko-japońskie przedsiębiorstwo GE Vernova Hitachi Nuclear Energy.

Po uzyskaniu aprobaty Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów SGE i ZE PAK utworzą celową spółkę akcyjną, większość akcji w niej obejmie SGE, która wniesie technologię i będzie zarządzać przedsięwzięciem. ZE PAK wniesie teren, częściowo w postaci aportu, a częściowo poprzez sprzedaż spółce za 300 mln zł, płatne w transzach od 2028 do 2030 r., kiedy planowane jest wydanie terenu na inwestycję.

Spółka SGE współpracuje z firmą GE Vernova Hitachi Nuclear Energy Americas i posiada wyłączne prawa do promowania, oferowania i wdrażania technologii „małego atomu” w reaktorze BWRX-300. To mały (niewielkich rozmiarów i mocy) reaktor modułowy (small modular reaktor – SMR ) o mocy 300 megawatów, chłodzony wodą (wodno-wrzący: boiling water reactor – BWR ).

Technologia ta jest rozwijana m.in. w Kanadzie, gdzie w elektrowni jądrowej Darlington realizowany jest projekt obejmujący cztery jednostki BWRX-300. Uruchomienie pierwszego reaktora zaplanowano na 2030 r. Kolejne przedsięwzięcie jest przygotowywane w stanie Tennessee w Stanach Zjednoczonych, gdzie rozpoczęcie pracy elektrowni przewidziano na grudzień 2033 r.

W Polsce program BWRX-300 realizuje już spółka OSGE, która uzyskała zasadnicze decyzje dotyczące 26 reaktorów o łącznej mocy około 7,8 tys. MW. Budowa pierwszych 14 jednostek rozważana jest we Włocławku, Stawach Monowskich i Stalowej Woli, gdzie trwają prace przygotowawcze, a uruchomienie pierwszego bloku planowane jest na 2032 r.

Zespół Elektrowni Pątnów – Adamów – Konin (ZE PAK) to firma energetyczna kontrolowana przez rodzinę Zygmunta Solorza (posiada 66 proc. akcji, a inni więksi akcjonariusze to fundusze emerytalne Nationale-Nederlanden, PZU „Złota Jesień” i PTE Allianz Polska). Tworzy ją opalana węglem brunatnym elektrownia Pątnów, w województwie wielkopolskim, o  mocy 474 megawatów.  (Elektrownia Adamów w Turku została zamknięta w 2018 r., a Elektrownia Konin w 2021 r.). ZE PAK Zajmuje się też hurtowym handlem energią elektryczną oraz produkcją i sprzedażą ciepła. W sytuacji presji regulacyjnej wywieranej na producentów energii z paliw kopalnych oraz rosnących kosztów emisji dwutlenku węgla, firma od 2020 r. zmienia profil w kierunku tzw. „neutralnych emisyjnie” źródeł energii. Jej spółka PAK CCGT realizuje projekt budowy bloku gazowego na terenie byłej elektrowni Adamów. Firma realizuje także projekt budowy elektrowni wiatrowej w okolicy Opola.

SGE to, według Wikipedii, utworzona w 2019 r. w Warszawie jako Synthos Green Energy spółka akcyjna chemicznej firmy Synthos, kontrolowanej przez przedsiębiorcę Michała Sołowowa, rozwijająca projekty małych reaktorów modułowych w Polsce, Wielkiej Brytanii i innych krajach Europy. Jest współinwestorem standardowego projektu reaktora BWRX-300, opracowywanego przez firmę GE Vernova Hitachi Nuclear Energy, oraz od 2022 r. udziałowcem wspólnego z firmą Orlen przedsięwzięcia OSGE, zajmującego się projektami SMR w Polsce.

– Podpisanie umowy pomiędzy SGE i ZE PAK tworzy solidne fundamenty do realizacji sześciu superbezpiecznych i efektywnych reaktorów BWRX-300 w Pątnowie. To jedna z najbardziej krytycznych lokalizacji energetycznych w Polsce: brak dostępnego stabilnego źródła energii mógłby zakłócić funkcjonowanie sieci, a wyłączenie opartej o węgiel brunatny elektrowni jest niestety nieuniknione. Budowa energetyki jądrowej opartej o SMR przenosi nas w XXI wiek. Wierzę, że nasze wspólne działania mogą być dobrym przykładem stopniowej, ale szybkiej transformacji polskiej energetyki, w której miejsce wycofywanych elektrowni węglowych zajmą stabilne źródła energii jądrowej. To projekt, który może istotnie wzmocnić bezpieczeństwo kraju, zarówno energetyczne, jak i fizyczne, ale przede wszystkim wspierać konkurencyjność polskiego przemysłu i tworzyć nowe możliwości rozwoju całej gospodarki – oświadczył Michał Sołowow, założyciel SGE.

– To porozumienie to wielka szansa dla regionu konińskiego i jego mieszkańców. Powstanie na naszych powęglowych terenach elektrowni jądrowej to wzorcowy przykład transformacji polskiej energetyki. Kryzysy energetyczne i paliwowe ostatnich lat jednoznacznie pokazują, że Polska musi mieć swoje stabilne źródła energii. I takim źródłem może być sześć reaktorów SMR, które powstaną na terenach ZE PAK – stwierdził Piotr Żak, prezes zarządu.

Jak ustalił „Rynek Prawniczy”, spółce SGE w sprawie umowy joint venture z ZE PAK doradzała kancelaria Pinsent Masons, która poinformowała o tym w Internecie.

Kancelaria Clifford Chance potwierdziła „Rynkowi Prawniczemu”, że doradzała firmie ZE PAK.

Ireneusz Walencik