Wstrzymywanie i zawieszanie biegu terminów procesowych w sprawach sądowych, możliwość przekazywania między sądami najpilniejszych zadań, uproszczone delegowanie sędziów tam, gdzie są największe potrzeby kadrowe. Takie nadzwyczajne rozwiązania dla sądownictwa, przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości, znalazły się w już obowiązującej specustawie „Tarcza antykryzysowa”.
Doraźne przepisy są niezbędne w systemie wymiaru sprawiedliwości w obliczu kryzysu wywołanego rozprzestrzenianiem się koronawirusa i ogólnokrajowej kwarantanny.
Jak podało MS, ustawa przewiduje m.in. wstrzymanie nierozpoczętego i zawieszenie rozpoczętego biegu:
- terminów przedawnienia karalności czynu oraz przedawnienia wykonania kary w sprawach o przestępstwa, przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz w sprawach o wykroczenia
- terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, postępowaniach egzekucyjnych, karnych, karnoskarbowych, w sprawach o wykroczenia, administracyjnych, egzekucyjnych w administracji, w postępowaniach i kontrolach prowadzonych na podstawie ordynacji podatkowej i w kontrolach celno–skarbowych, a także terminów w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy
- przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem oraz terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących prawa i obowiązki jej lub drugiej strony stosunku prawnego.
Nie wprowadzono natomiast, choć była w projekcie, podobnej regulacji dla terminów przewidzianych przepisami prawa cywilnego.
Ustawa ma zapewnić rozpatrywanie w sądach pilnych spraw, które wymagają bezwzględnego rozpoznania, w sytuacji, gdy gdzieś sąd zostanie czasowo zamknięty, np. w razie konieczności poddania sędziów, asesorów sądowych lub pracowników kwarantannie. W takiej sytuacji możliwe będzie powierzenie wykonywania zadań niecierpiących zwłoki innemu sądowi. Byłyby to m.in. sprawy dotyczące nieletnich czy o tymczasowe aresztowanie. Uproszczony zostałby też tryb delegowania sędziów do tych sądów, które pracują w niedostatecznej obsadzie, a rozpoznają sprawy pilne, zarówno własne, jak powierzone. Czynności delegowania sędziego i wyznaczenia innego sądu będą dokonywane przez organy sądowe, z poszanowaniem zasady niezawisłości sędziowskiej i na czas z góry określony.
Wprowadzono również możliwość przyznania dodatkowych uprawnień urlopowych pracownikom, którzy będą przygotowywać się do egzaminów adwokackiego i radcowskiego. Miały się one odbyć od 24 do 27 marca 2020 r., ale zostały odwołane z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego.
Aby umożliwić organom samorządów zawodów prawniczych działanie w warunkach epidemii dopuszczono przeprowadzanie zdalnych głosowań.
Opracowanie: Ireneusz Walencik
