Partnerzy kancelarii apelowali o weto, ale prezydent podpisał ustawy „sądowe”

641

W ostatnich dniach 336 prawniczek i prawników, partnerów z 39 kancelarii prawniczych i podatkowych, wystosowało apel do prezydenta RP, aby nie podpisywał nowych ustaw zmieniających system wymiaru sprawiedliwości.

Senat 15 grudnia 2017 r. przyjął bez poprawek uchwalone tydzień wcześniej przez Sejm nową ustawę o Sądzie Najwyższym i nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.

Według sygnatariuszy apelu, są one „niezwykle niebezpieczne dla ochrony wolności i bezpieczeństwa Polaków oraz ustroju demokratycznego państwa prawa, gdyż prowadzą do znacznego uzależnienia władzy sądowniczej od władzy wykonawczej i ustawodawczej”, co oznacza ograniczenie niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądów.

Za „złe i szkodliwe” uważają oni „upartyjnienie wyboru członków KRS poprzez sformalizowanie roli klubów poselskich w procesie wyłaniania kandydatów, wygaszenie kadencji sędziów Sądu Najwyższego, w tym określonej w konstytucji kadencji Pierwszej Prezes SN, wprowadzenie naruszającej zasadę ne bis in idem skargi nadzwyczajnej oraz utworzenie w SN Izby Dyscyplinarnej, której kompetencje mają być rozszerzone na wszystkie zawody prawnicze”.

Ich zdaniem, „co najmniej pierwsze trzy z tych rozwiązań są niekonstytucyjne”. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej naraża ponadto Polskę na ryzyko porażek w postępowaniach przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka.

Sygnatariusze apelu wyrażają obawę, że po wejściu w życie obu ustaw „władza sądownicza zacznie być kontrolowana przez władzę wykonawczą i ustawodawczą w stopniu nie tylko niedopuszczalnym na gruncie konstytucji, ale również stawiającym nasz kraj poza głównym nurtem nowoczesnych państw demokratycznych”.

Partnerzy kancelarii już raz, w lipcu 2017 r., apelowali do prezydenta o zawetowanie przyjętych wówczas trzech ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa, o Sądzie Najwyższym i o ustroju sądów powszechnych.

Partnerzy kancelarii zaapelowali o weto, prezydent zawetuje ustawy

Prezydent  nie podpisał wtedy dwóch pierwszych i zobowiązał się do przygotowania własnych projektów dotyczących tych instytucji. Uchwalone ostatnio ustawy oparte są na tych właśnie projektach. Prezydent RP Andrzej Duda 20 grudnia 2017 r. podpisał je.

W wystąpieniu telewizyjnym oświadczył, iż „będą służyły usprawnieniu wymiaru sprawiedliwości”. Powiedział też, że  różnią się one istotnie od tych zawetowanych przez niego w lipcu. Różnice dotyczą kompetencji ministra sprawiedliwości – prokuratora generalnego i jego możliwości oddziaływania na Sąd Najwyższy, kwestii obsady sędziowskiej SN oraz kwestii administracyjnych związanych z konstrukcją ustrojową tego sądu.

Stwierdził, że „z niesmakiem” słucha „wszystkich gromkich głosów, zwłaszcza wyrażanych przez niektórych przedstawicieli elit, w tym elit sędziowskich, o tym jak to straszliwy system zostaje wprowadzony, który będzie powodował naruszenie niezawisłości sędziowskiej i upolitycznienie”. Podkreślił, że istotna jest „zasada wzajemnego równoważenia się władz, nie tylko trójpodziału”, i są kraje europejskie, w których władza  wykonawcza ma wpływ na wybór sędziów.

Według prezydenta, skarga nadzwyczajna, która będzie pozwalała na odwoływanie się od prawomocnych orzeczeń, za pośrednictwem m.in. Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, szefa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ma służyć wyeliminowaniu niesprawiedliwości i „ewidentnych omyłek” sądowych.

Ważne jest również, zdaniem prezydenta, wprowadzenie „rzetelnej odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów”, którzy są „sługami polskiego społeczeństwa i polskiego państwa”.

Lista sygnatariuszy

Ireneusz Walencik

i.walencik@rynekprawniczy.pl