Prawnicy z kancelarii w państwowym sądzie polubownym dla państwowych firm

570

Powstał Sąd Polubowny przy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Grono jego stałych arbitrów tworzą radcowie PG RP, prawnicy łączący działalność naukową na uczelniach z praktyką we własnej lub większej kancelarii. Jest też kilka osób związanych z dużymi firmami prawniczymi.

Arbitraż, mediacja, koncyliacja

Sąd Polubowny przy PG RP utworzono w lipcu 2017 r. na podstawie nowej ustawy o Prokuratorii, która znacząco rozszerzyła jej kompetencje w obsłudze prawnej sektora państwowego. Sąd ten ma rozstrzygać spory „między innymi niż Skarb Państwa państwowymi osobami prawnymi, osobami prawnymi z udziałem Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych”. Czyli, ogólnie rzecz ujmując, jego „właściwość podmiotowa” obejmuje m.in. spółki – państwowe, kontrolowane przez państwo i takie, w których kapitale państwo ma udział mniejszościowy, a także przedsiębiorstwa państwowe. W razie sporu pomiędzy dwoma takimi podmiotami, każdy może wystąpić do Sądu Polubownego z wnioskiem o jego rozstrzygnięcie, przeprowadzenie mediacji lub inne polubowne rozwiązanie, lecz dojdzie do tego tylko wówczas, gdy zgodzi się na to druga strona (lub gdy obie łączy umowny zapis na sąd polubowny). Udział w takim postępowaniu ma zatem charakter dobrowolny i zależy od woli obu stron.

Oprócz arbitrażu SP przy PG RP oferuje dwie inne metody polubownego rozwiązywania sporów – mediację oraz koncyliację. Mediacja to próba doprowadzenia do ugodowego rozwiązania konfliktu na drodze dobrowolnych negocjacji prowadzonych przy udziale osoby trzeciej neutralnego mediatora. Koncyliacja to postępowanie, w którym bezstronny koncyliator po zbadaniu sprawy przedstawia stronom do akceptacji propozycję rozwiązania konfliktu. Inaczej niż w mediacji nie biorą one udziału w jej przygotowaniu. Różnica między koncyliacją i arbitrażem dotyczy zaś tego, że wyrok arbitrów jest ostateczny i strony muszą mu się podporządkować, natomiast zaproponowane rozwiązanie koncyliacyjne obie strony mogą, lecz nie muszą zaaprobować.

Ile za co i czemu tak tanio?

Za przeprowadzenie każdego rodzaju postępowania, każda za stron wnosi opłatę, z której pokrywane są m.in. wynagrodzenia arbitrów, mediatorów i koncyliatorów ich łączne wynagrodzenie w danej sprawie jest równe 80 proc. należnej opłaty za przeprowadzenie postępowania (bez VAT).

W przypadku arbitrażu, jeśli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 200 tys. zł, opłata wynosi 10 tys. zł. Jeśli jest wyższa, wówczas opłata to 5 proc. wartości przedmiotu sporu, nie więcej jednak niż 100 tys. zł z VAT. Dla porównania: opłata arbitrażowa w Sądzie Arbitrażowym przy Konfederacji Lewiatan jest niższa dla sporów o mniejsze kwoty, ale przy 200 tys. zł to 13,1 tys. zł, natomiast przy 100 mln zł wynosi ona 575,1 tys. zł.

Wysokość opłat za przeprowadzenie postępowania mediacyjnego lub koncyliacyjnego w SP przy PG RP wynosi 5 tys. zł.

Kadry, kadry, kadry…

Sąd Polubowny przy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej informuje na swojej stronie internetowej, iż „zgromadził grono wybitnych prawników oraz ekspertów posiadających olbrzymie doświadczenie zawodowe, w tym również w obsłudze prawnej podmiotów sfery publicznej, czyli osób rozumiejących specyfikę ich działania”. Arbitrami mogą być wyłącznie osoby, spełniające wymagania niezbędne do powołania na sędziego sądu okręgowego, a koncyliatorami – warunki konieczne do nominacji na sędziego sądu rejonowego. Mediatorem może być osoba posiadająca predyspozycje, wiedzę i umiejętności do prowadzenia mediacji gospodarczych, w tym ukończone specjalistyczne szkolenie oraz niezbędne doświadczenie.

Arbitrów i mediatorów stałych powołuje prezes PG RP na czteroletnią kadencję.

Strony wybierają arbitrów z listy stałych lub spoza niej, ale ci drudzy muszą spełniać określone w regulaminie SP przy PG RP kryteria wymagane do pełnienia funkcji arbitra stałego. Arbitrem może być radca Prokuratorii – na liście stałych jest ich pięciu – z tym, że nie w sprawie, w której PG RP wykonuje lub wykonywała zastępstwo strony albo wydawała opinię prawną.

Arbiter ani mediator stały nie mogą występować w postępowaniu przed Sądem Polubownym jako pełnomocnicy stron.

Trzy listy

Na liście arbitrów jest ich 26, w tym jeden „zawieszony na wniosek własny” Mikołaj Wild (obecnie sekretarz stanu w Kancelarii Premiera odpowiedzialny za projekt budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego). Wszyscy są prawnikami – to radcowie PG RP, naukowcy łączący działalność teoretyczną na uczelniach z praktyką we własnej lub większej kancelarii oraz osoby związane z dużymi firmami prawniczymi.

Prezesem Sądu jest Marcin Krajewski, adiunkt na Uniwersytecie Warszawskim, zidentyfikowany w Internecie jednocześnie jako wspólnik kancelarii Maciesowicz i Krajewski z Warszawy. Wiceprezesi to doradca podatkowy Michał Czarnik, który występuje jako partner zarządzający kancelarii Czarnik i Wspólnicy z Warszawy, oraz Marek Miller, radca Prokuratorii.

Na liście znajdujemy ponadto dwóch of counsels powiązanych z kancelarią Dentons – to prof. Aleksander Chłopecki (Uniwersytet Warszawski) i prof. Piotr Machnikowski (Uniwersytet Wrocławski). Mamy też dwóch prawników z nazwy poznańskowarszawskiej kancelarii Sójka Maciak Matczyński – są to doktorzy habilitowani nauk prawnych Maciej Mataczyński i Tomasz Sójka. Spotykamy na liście nazwisko prof. Marka Michalskiego z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, który jednocześnie występuje jako of counsel w kancelarii Gessel. Arbitrem stałym jest także adwokat Małgorzata Modzelewska de Raad, współwłaścicielka butikowej kancelarii o profilu antymonopoloworegulacyjnoprocesowym Modzelewska & Paśnik. Jest nim również Piotr Sadownik, partner w kancelarii Gide Loyrette Nouel. Na liście figurują również adwokat Dominik Hunek, partner wrocławskiej kancelarii Lis i Partnerzy, ponadto Paweł Księżak, profesor prawa Uniwersytetu Łódzkiego prowadzący kancelarię prawa spadkowego wespół z adwokat Joanną NiesiołowskąKsiężak, a także prof. Marek Szydło z Uniwersytetu Wrocławskiego, który praktykuje równocześnie w swojej kancelarii Prof. Szydło i Współpracownicy.

Na liście 29 mediatorów stałych oprócz szerokiego grona radców Prokuratorii figurują m.in.: Tomasz Chmal od lat związany z kancelarią White & Case, Iwo Gabrysiak, wspólnik zarządzający procesowym butikiem Gabrysiak i Wspólnicy, Zbigniew Korba, partner w Deloitte Legal oraz Przemysław Kozdój, partner i szef działu bankowości i finansów w Wolff Theiss.

Na liście 29 koncyliatorów powtarzają się: Tomasz Chmal, Michał Czarnik, Marcin Krajewski, Przemysław Kozdój, Maciej Mataczyński, Piotr Sadownik, Marek Szydło, Tomasz Sójka.

Ireneusz Walencik

i.walencik@rynekprawniczy.pl